Category Archives: computer

OntAmerikaniseren

Posted on by

Amerika maakt Europa al een tijdje duidelijk dat we geen vriendjes meer met ze zijn. Maar het is niet alleen Trump. Vance is mogelijk nog erger. Ook van Rubio en de rest van de Republikeinse partij hoeven we als Europa niets te verwachten, het anti-Europa-denken zit daar diep ingeworteld. Maar bij de Democraten is het nauwelijks anders, dus als er over 2 1/2 jaar een andere Amerikaan, bijv. van de Democraten, de scepter in het Witte Huis gaat zwaaien, hoeven we als Europa niet te verwachten dat de door Trump ingeslagen koers fundamenteel verandert.

De onderliggende reden is de enorme staatsschuld van de VS. Ze moeten bezuinigen en schuiven kostenposten zoveel mogelijk door, te beginnen met defensie. Vandaar dat we nu worden gechanteerd met het ontnemen van de nucleaire paraplu als we niet als de sodemieter onze defensiebudgetten verhogen, en daar zijn we dan ook fors mee bezig. Eerlijk gezegd vind ik dat niet eens een slechte ontwikkeling. Je afhankelijk maken van anderen maakt je kwetsbaar. En dat geldt voor meer sectoren.

Een andere manier waarop Trump en co. bezuinigingen doorvoeren zijn de handelstarieven. Amerikanen gaan meer betalen voor Europese producten via de extra invoerbelasting. Het idee is dat daarmee gestimuleerd wordt dat er binnen Amerika ondernemers opstaan die denken een product goedkoper te kunnen maken dan de kosten van het Europese (of uit andere werelddelen) product plus de invoerheffing. Nu denk ik dat een weldenkende ondernemer zich achter de oren zal krabben om in zo’n markt te stappen. Net zo makkelijk als een invoerbelasting wordt ingevoerd kan die ook weer worden afgeschaft en dan zit zo’n ondernemer met een onverkoopbaar product omdat het te duur is voor de Amerikaanse markt. Dat is nog afgezien van de kwaliteit van het product. Ik zie een Amerikaanse ondernemer niet snel voor een concurrerende prijs en kwaliteit een Goudse kaas maken. Of een NVidea-chip. Het duurt jaren, soms decennia, om de kennis en productieketen op te zetten om dat effectief te kunnen doen. Zo lang blijft Trump niet aan de macht, en is het de vraag of de invoertarieven blijven. Bijgevolg een groot ondernemersrisico. Als ik Amerikaan zou zijn, zou ik er niet in geloven.

Ok, stel dat de Democraten over 2 jaar aan de macht komen. Wat kunnen die aan het begrotingstekort doen? Ze kunnen de big beautiful bill terugdraaien waarmee de superrijken eerlijker belast worden, maar dat is vermoedelijk slechts een druppel op de gloeiende plaat. Wat dan? Ze kunnen hun exportproducten duurder maken door die extra te belasten. Met auto’s zal het niet lukken, dan kiest de Europese consument onmiddelijk voor de goedkopere auto uit een ander land. Wat zijn dan wel de unieke exportproducten van Amerika? Dat is vrijwel alle informatietechnologie. Veel Cloudservices voor opslag zijn in Amerikaanse handen, maar ook sociale media als Instagram en Whatsapp (Meta), Signal, LinkedIn, de emailservices van Google en Microsoft, AI-diensten als Grok, ChatGPT en Claude, allerlei OS-en (Windows, macOS en iOS, Android en ChromeOS) tot gespecialiseerde softwareproducten zoals allerlei Adobeproducten, MSOffice, anti-virussoftware, zijn alle Amerikaans.

Nu zit er sowieso een naar kantje aan gebruikmaken van Amerikaanse software. Bijv. de inhoud van een email (of andere gegevens van het product) kan worden opgevraagd door de Amerikaanse overheid zodra de cloudservice of emailprovider een Amerikaans bedrijf is. Met zo’n email in de hand kan de Amerikaanse overheid besluiten om je uitlevering te vragen. Theoretisch kan je, als je in zo’n email de Amerikaanse wet (bijv. een drugs-wet) overtreedt, op grond van uitleveringsverdragen uigeleverd worden aan Amerika, terwijl je nog nooit een voet op Amerikaanse bodem gezet hebt. En we weten van Microsoft dat ze alles loggen van wat er op een windowscomputer gebeurt. En ook dat is allemaal opvraagbaar. En Apple logt niet, maar is wel emailprovider.

Als we (Europa) niet opnieuw gechanteerd willen worden door de Amerikanen maar nu via hun software (variërend van “je krijgt het niet” tot “alleen voor driedubbele prijs”), dan moeten we als de sodemieter overstappen op niet-Amerikaanse alternatieven. Om je niet meteen op te sluiten in vendor-locks begint dat bij het OS van je computer. Linux is het voor de hand liggende alternatief. LibreOffice en OpenOffice zijn dan de vervanger voor MSOffice. Proton is een goede vervanger voor email en cloudservices. De cloudservice van Proton is nog niet zo ver doorontwikkeld als Google, maar dat komt eraan. Proton heeft verder het voordeel dat als in Europa een soortgelijke wet als in Amrika zou worden ingesteld (dat de overheid email-inhouden kan opvragen), dat Proton daar niet aan zou kunnen voldoen – ze versleutelen de data zodanig dat ze er zelf ook niet meer bij kunnen. En als cloudservice kan je natuurlijk ook een lokale NAS oprichten. Ik ben zelf niet zo van de social media, maar Treema (Zwitsers), Olvid (Frans) en Element (Brits) zijn Europese social media alternatieven. Die drie hebben echter wel een centrale server waarop alles wordt bijgehouden. Een (aanbevolen) alternatief dat alleen lokaal werkt is Simplex Chat. Bitdefender is een Europees anti-virus product. Android versies van niet-Amerikaanse telefoonleveranciers vallen buiten de Amerikaanse invloedssfeer. Mistral Vibe is het Europese consumenten AI-alternatief. Kimi K3 en Deepseek zijn Chinese alternatieven. En als je een krachtige computer hebt kan je lokaal Ollama of Deepseek of Kimi K3 via LMStudio installeren. Maar er moet worden toeggeven dat de kwaliteit van dit soort AI-alternatieven ver achterblijft bij Claude Fable 5 of ChatGPT 5.6. Ik geef toe dat er overall over de hele linie een stapje terug gedaan moet worden in vergelijking tot de gebruiksvriendelijkheid van de gelikte Amerikaanse software.

Maar dat zo’n overstap moet gebeuren, daar zijn gelukkig de overheden zich van bewust. Duitse overheden werkten al op SUSE-linux, de Franse Gendarmerie gaat over op Gendbuntu-Linux en andere Franse overheden op verschillende Linux-versies. Ik hoop van harte dat die ontwikkeling ook in Nederland zal gaan plaatsvinden. Want dan volgt het particulier gebruik als vanzelf. En als particuliere gebruiker, zelfs als je niet echt wilt overstappen is het toch verstandig een volwaardig alternatief in te richten zodat je niet onthand bent als de nood op de een of andere manier aan de man komt. En als de nood aan de man komt, dan komt die plotseling, zodat men zich genoodzaakt zal voelen extra te betalen omdat er geen alternatief is om de bedrijfscontinuïteit te garanderen. Nog een reden voor overstap, Linux is veel goedkoper.

Samenvattend: ga als eerste en belangrijkste stap over op Linux om te ontAmerikaniseren. En stap over naar een Europese emailprovider die SPF, DKIM en DMARC (email-veiligheidsprotocollen) ondersteunt en versleuteld opslaat. Ook voor backupmogelijkheden (cloudservices) zijn er goede alternatieven. Blijft over social media en AI. Met social media moet iedereen meewerken en moeten we allemaal overstappen. Overtuig je medegebruikers van de noodzaak. En als Anthtropic nog een paar keer bonje krijgt met de Amerikaanse regering, komen ze misschien wel naar Europa. Hoop doet leven.

Windows 11 omzwervingen

Posted on by

Onlangs berichtte Microsoft dat Windows 11 eind dit jaar uitgebracht gaat worden. Omdat we met zijn allen mee willen gaan in de vaart der volkeren willen we dat ook. Deelnemers aan het windows-insider-programma (je kunt jezelf opgeven op de windows-update pagina van de nieuwste versie van W10) kunnen echter W11 al bekijken en testen. MS zegt weliswaar dat je W11 gewoon kunt downloaden, maar ik heb nergens kunnen zien waar dat dan zou moeten.

Met W11 komen allerlei hardware-requirements. Op de W11-pagina van MS (https://www.microsoft.com/nl-nl/windows/windows-11) staat opsomming van minimale systeemvereisten. Natuurlijk is het veel simpeler die requirements te laten controleren door de computer himself. Dat had MS ook al bedacht. De PC Health Check-app van MS komt echter pas “binnenkort” beschikbaar. Na enig zoeken op het web bleek dat op github de package WhyNotWin11 beschikbaar is die dezelfde functionaliteit biedt als de PC Health Check-app.

Mijn PC is ca. 10 jaar oud, maar was toen top-of-the-bill en bevat een Asus Gaming Pro moederbord met een I7-6700K CPU, draaiend op W10 Pro versie 21H1. Het draaien van WhyNotWin11 leverde 6 rode vlaggen. Het is me gelukt (met enige hulp van Jan Willem) de volgende rode vlaggen op groen te krijgen:

Opstartmethode: moet van Legacy naar UEFI (BIOS instelling). Groen.
Secure boot: Nadat de opstartmethode op UEFI gezet is, kun je aangeven in de BIOS dat je “secure boot” wilt opstarten. Groen.
DirectX en WDDM2: de nieuwste NVIDEA-drivers ophalen en installeren was voldoende om de vlag groen te krijgen.
Partitietype schijf: er is een gratis tool, mbr2gpt.exe die dit verzorgt. Gewoon de tool uitvoeren en de vlag wordt groen.
TPM-2.0: TPM staat standaard uitgeschakeld op de meeste moederborden. Vanuit een ASUS-discussiegroep wist ik dat TPM 2.0 voor mijn moederbord wel aanwezig was. Moet je kunnen zetten in de BIOS. Moet je wel de voor jouw moederbord jongste BIOS hebben. Die heb ik dus gedownload en op mijn machine gezet. Daarna de TPM-setting op “firmware TPM” en voila, ook die vlag stond daarna op groen.

De enige vlag die rood blijft is er een waar ik tevoren weinig zorgen over had: de geschiktheid van de processor. Op https://docs.microsoft.com/nl-nl/windows-hardware/design/minimum/supported/windows-10-21h1-supported-intel-processors wordt immers vermeld dat het een voor W11 geschikte processor is.

Hierna ben ik lid geworden van het Windows-insider-programma en was W11 de volgende update. Je krijgt dan ook de experimentele PC Health Check-app mee, die bij mij blijft vermelden dat mijn processor ongeschikt is.

Na een paar dagen gebruik bevalt bevalt W11 me wel. Voelt sneller aan, ziet er gelikter uit, en ik hoop en verwacht dat MS er van alles aan heeft gedaan W11 veiliger te krijgen. Er zijn wel heel veel updates. Elke paar uur is er wel een.

Overgaan naar W11 op een niet geschikte machine is niet zonder risico: de voorwaarden vermelden dat als je PC op de officiële releasedatum (ergens in oktober, ik geloof de 5e) niet voldoet aan de eisen EN je hebt als insider W11 gekregen, dan krijg je na de releasedatum geen (beveiligings)-updates meer. Je hebt dan de keuze steeds ongevaccineerder te worden en doorgaan met W11, of te downgraden naar W10 en de beveiligingsupdates van W10 te ontvangen. Je moet dan wel gaan betalen voor W11 als je later je machine alsnog geschikt hebt gemaakt. Natuurlijk hoop ik dat MS mijn processor tegen oktober alsnog geschikt vindt.

Maar mijn boodschap is: als je over wilt gaan naar W11 EN je machine lijkt niet geschikt, zoek eerst uit wat je ten goede kunt wijzigen in de BIOS.

De ID-kaart

Posted on by

Het blijkt dat de overheid geheel geruisloos een electronische ID-kaart heeft ingevoerd. Het is mij in het nieuws in elk geval niet opgevallen. Ik kwam erop doordat ik op mijn DigID-pagina een extra inlogmogelijkheid zag, maar dat terzijde. Op de nieuwe ID-kaart staan o.a. 2 vingerafdrukken opgeslagen. Samen met nog wat wijzigingen is dat 2 augustus effectief geworden.

Op je Digid-pagina kun je aangeven, maar pas als je ID-kaart geschikt is, dat je je wilt identificeren via je ID-kaart. Je koppelt je ID-kaart dan aan een EID-lezer die via USB met je computer verbonden is. Zo wordt een electronische 2-factor-authorisatie (of 3-factor, of x-factor) mogelijk gemaakt.

Omdat ik denk dat identiteitsfraude een van de grotere problemen van de komende tijd gaat worden leek het me wel wat zo’n nieuwe ID-kaart aan te vragen. Dat moet je doen door een afspraak te maken bij je gemeente. Dat zou digitaal moeten kunnen, maar digitaal was er tot ver in 2022 geen afspraak te maken voor een nieuwe ID-kaart omdat alles volgens de site was volgepland. Na vele, vele telefoontjes kon ik uiteindelijk via een mens een afspraak hiervoor maken. Dat gaat eind september gebeuren.

Om van die nieuwe autorisatiemogelijkheid gebruik te maken heb je als particulier dus nodig een nieuwe ID-kaart en een EID-lezer. Nu bestaat de EID-kaart in België al langer. BOL.COM staat dan ook vol met EID-lezers die geschikt zijn voor de Belgische ID-kaart. Wat je als Nederlander nu wilt weten is of zo’n lezer ook geschikt is voor de Nederlandse ID-kaart.

De vraag aan BOL.COM luidde dan ook: “Bij deze (en veel andere EID-lezers) staat nadrukkelijk “België”. Betekent dit dat het product niet geschikt is voor de Nederlandse ID-kaart, of betekent dit dat het onbekend is of het product geschikt is voor de Nederlandse ID-kaart, of betekent dit dat voor de Nederlandse ID-kaart extra eisen of voorwaarden gelden? De ID-kaart is toch een Europees model en dus voor alle lidstaten hetzelfde?”.

Bol.com wist het niet en zette de vraag door naar zijn leveranciers.
Leverancier 1 (Venia commerce):
“Bedankt voor de navraag. We hebben in het verleden wel enkele exemplaren aan Nederlandse klanten verkocht, alleen werkte dit niet altijd naar behoren. Wij geven daarom altijd aan dat wij het niet aanraden. U zou het wel kunnen proberen. Mocht die niet werken, kunt u het exemplaar altijd kosteloos retourneren.“.
Net als BOL.COM dus ook geen antwoord op de vraag.

Leverancier 2 (SRCA BV):
“Bedankt voor uw vraag.
De ID-Kaartlezer van Solvere, is te gebruiken voor alle kaarten ter wereld.
Niet alleen Europees.
Er staat nadrukkelijk België bij omdat Bol.com een platform voor vooral Nederlandse en Belgische klanten is. In Nederland bestaat er geen EID Kaart.
Door uitdrukkelijk België te vermelden ziet u in een oogopslag dat de Kaartlezer geschikt is voor Belgische EID-Kaarten.

Ik hoop u vraag hiermee beantwoord te hebben.“.
Ook geen antwoord op de vraag. Maar omdat deze leverancier in elk geval meldde waarom er geen afdoend antwoord kwam (zie vet) kon ik hier verder mee:

“Dank voor het antwoord. Is echter je info nog wel up-to-date?

Ik weet namelijk dat sinds begin dit jaar en in elk geval sinds 2 augustus dat de Nederlandse overheid wel degelijk een ID-kaart levert met een uitleesbare chip erin. Een EID-kaart dus.
Deze kaart bevat ook info van 2 vingerafdrukken. Dit is de link waar je die info terug kunt vinden:
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/paspoort-en-identiteitskaart/vraag-en-antwoord/wat-is-een-elektronisch-reisdocument-en-welke-gegevens-bevat-de-chip-hierin
De overheid doet dat om via DIGID een extra mogelijkheid te bieden om je electronisch te identificeren. Op je eigen DIGID-pagina kun je de mogelijkheid activeren als je een geschikte ID-kaart hebt. Je koppelt na activatie een EID-lezer aan je computer, stopt je ID-kaart erin en voila, je kunt laten zien wie je bent. Zo gaat het althans in België. Het zou heel goed kunnen dat het identificatieproces via de ID-kaart in Nederland ook zo verloopt. En ik vind dat je mag verwachten dat in de EU zo’n ID-kaart uniform is. Maar 100% zeker is dat niet en daarom vraag ik dat nu juist na.

Want de Nederlandse overheid zou, omdat de chip ook vingerafdrukinfo bevat, ervoor kunnen kiezen (of gekozen hebben) om een scan van de vingerafdruk te eisen bij gebruik van een ID-kaart. Immers vrijwel elke smartphone maakt het uitlezen hiervan mogelijk. De digitale identificatieprocessen via DIGID en computer hoeven in Nederland en België dus niet hetzelfde te zijn terwijl de info op de chip wel gelijk is. (Maar zelfs laatste is dus vooralsnog niet 100% zeker).

Je zult begrijpen dat met je antwoord mijn oorspronkelijke vraag blijft staan. Dus:

Is de EID-lezer geschikt voor de Nederlandse ID-kaart?”.

Het bleek onontgonnen terrein voor SRCA BV die van zijn klanten, net als Venia Commerce, gewoon bèta-testers maakt:

“Bedankt voor uw reactie.

Wij hebben de Kaartlezer nog niet getest met Nederlandse identiteitskaarten.
Ik raad u het volgende aan, en ik bied dit graag als service aan u aan: u kunt onze Solvere Kaartlezer gratis retourneren indien de Nederlandse identiteitskaart niet gelezen wordt.

Ik hoor graag of het gelukt is.

Wij kunnen onze productomschrijving dan aanpassen.“.

Ik heb nog geen EID-lezer aangeschaft en ga dit waarschijnlijk ook niet meer doen. Het blijkt dat in Nederland een andere procedure ook werkt als je een mobieltje met NFC hebt, zie onder. Je hebt dus alleen een EID-lezer nodig als je alleen een Desktop zonder mobiel hebt.
Hoe voeg je de ID-check toe?

-Zet de NFC-lezer op uw telefoon aan (NFC staat standaard aan op iPhones)
-Open de DigiD app
-Klik op het menu linksboven in de app
-Klik op ID-check
-Klik op ‘Bevestig’
-Voer uw pincode in
-Houd uw identiteitsbewijs tegen de achterkant van uw telefoon
-Via de app wordt gecontroleerd of het document van u is en geldig is.
Klopt dit allemaal dan ziet u in de DigiD app een groen vinkje bij ID-check.

Het gebruik: houd je id-kaart tegen je mobiel als daar in de authorisatieprocedure om wordt gevraagd.

Maar de gebeurtenissen geven wel te denken. Als BOL.COM en zijn leveranciers kennelijk al niet op de hoogte zijn van het bestaan van een Nederlandse electronische ID-kaart en/of de procedures rondom hiermee, dan doemen de volgende vragen op:
– Is er soms nog geen EID-Lezer die geschikt is voor de Nederlandse ID-kaart?
– Wat wil de overheid met de informatiestilte over dit onderwerp bereiken?
– Zijn een of meer van de bijhorende procedures nog niet idiot-proof?
– Is er al wel een inlogprocedure met de EID-kaart?
– Is men bang de privacy van burgers te schenden via het opslaan van vingerafdrukken of is men bang voor negatieve publiciteit hierover?
– Of, door de kaart eerst geruisloos in te voeren, kan men later vanzelf discussies afkappen omdat de erin opgeslagen info toch een fait accomplit is?

Wat denken jullie?