Amerika maakt Europa al een tijdje duidelijk dat we geen vriendjes meer met ze zijn. Maar het is niet alleen Trump. Vance is mogelijk nog erger. Ook van Rubio en de rest van de Republikeinse partij hoeven we als Europa niets te verwachten, het anti-Europa-denken zit daar diep ingeworteld. Maar bij de Democraten is het nauwelijks anders, dus als er over 2 1/2 jaar een andere Amerikaan, bijv. van de Democraten, de scepter in het Witte Huis gaat zwaaien, hoeven we als Europa niet te verwachten dat de door Trump ingeslagen koers fundamenteel verandert.

De onderliggende reden is de enorme staatsschuld van de VS. Ze moeten bezuinigen en schuiven kostenposten zoveel mogelijk door, te beginnen met defensie. Vandaar dat we nu worden gechanteerd met het ontnemen van de nucleaire paraplu als we niet als de sodemieter onze defensiebudgetten verhogen, en daar zijn we dan ook fors mee bezig. Eerlijk gezegd vind ik dat niet eens een slechte ontwikkeling. Je afhankelijk maken van anderen maakt je kwetsbaar. En dat geldt voor meer sectoren.

Een andere manier waarop Trump en co. bezuinigingen doorvoeren zijn de handelstarieven. Amerikanen gaan meer betalen voor Europese producten via de extra invoerbelasting. Het idee is dat daarmee gestimuleerd wordt dat er binnen Amerika ondernemers opstaan die denken een product goedkoper te kunnen maken dan de kosten van het Europese (of uit andere werelddelen) product plus de invoerheffing. Nu denk ik dat een weldenkende ondernemer zich achter de oren zal krabben om in zo’n markt te stappen. Net zo makkelijk als een invoerbelasting wordt ingevoerd kan die ook weer worden afgeschaft en dan zit zo’n ondernemer met een onverkoopbaar product omdat het te duur is voor de Amerikaanse markt. Dat is nog afgezien van de kwaliteit van het product. Ik zie een Amerikaanse ondernemer niet snel voor een concurrerende prijs en kwaliteit een Goudse kaas maken. Of een NVidea-chip. Het duurt jaren, soms decennia, om de kennis en productieketen op te zetten om dat effectief te kunnen doen. Zo lang blijft Trump niet aan de macht, en is het de vraag of de invoertarieven blijven. Bijgevolg een groot ondernemersrisico. Als ik Amerikaan zou zijn, zou ik er niet in geloven.

Ok, stel dat de Democraten over 2 jaar aan de macht komen. Wat kunnen die aan het begrotingstekort doen? Ze kunnen de big beautiful bill terugdraaien waarmee de superrijken eerlijker belast worden, maar dat is vermoedelijk slechts een druppel op de gloeiende plaat. Wat dan? Ze kunnen hun exportproducten duurder maken door die extra te belasten. Met auto’s zal het niet lukken, dan kiest de Europese consument onmiddelijk voor de goedkopere auto uit een ander land. Wat zijn dan wel de unieke exportproducten van Amerika? Dat is vrijwel alle informatietechnologie. Veel Cloudservices voor opslag zijn in Amerikaanse handen, maar ook sociale media als Instagram en Whatsapp (Meta), Signal, LinkedIn, de emailservices van Google en Microsoft, AI-diensten als Grok, ChatGPT en Claude, allerlei OS-en (Windows, macOS en iOS, Android en ChromeOS) tot gespecialiseerde softwareproducten zoals allerlei Adobeproducten, MSOffice, anti-virussoftware, zijn alle Amerikaans.

Nu zit er sowieso een naar kantje aan gebruikmaken van Amerikaanse software. Bijv. de inhoud van een email (of andere gegevens van het product) kan worden opgevraagd door de Amerikaanse overheid zodra de cloudservice of emailprovider een Amerikaans bedrijf is. Met zo’n email in de hand kan de Amerikaanse overheid besluiten om je uitlevering te vragen. Theoretisch kan je, als je in zo’n email de Amerikaanse wet (bijv. een drugs-wet) overtreedt, op grond van uitleveringsverdragen uigeleverd worden aan Amerika, terwijl je nog nooit een voet op Amerikaanse bodem gezet hebt. En we weten van Microsoft dat ze alles loggen van wat er op een windowscomputer gebeurt. En ook dat is allemaal opvraagbaar. En Apple logt niet, maar is wel emailprovider.

Als we (Europa) niet opnieuw gechanteerd willen worden door de Amerikanen maar nu via hun software (variërend van “je krijgt het niet” tot “alleen voor driedubbele prijs”), dan moeten we als de sodemieter overstappen op niet-Amerikaanse alternatieven. Om je niet meteen op te sluiten in vendor-locks begint dat bij het OS van je computer. Linux is het voor de hand liggende alternatief. LibreOffice en OpenOffice zijn dan de vervanger voor MSOffice. Proton is een goede vervanger voor email en cloudservices. De cloudservice van Proton is nog niet zo ver doorontwikkeld als Google, maar dat komt eraan. Proton heeft verder het voordeel dat als in Europa een soortgelijke wet als in Amrika zou worden ingesteld (dat de overheid email-inhouden kan opvragen), dat Proton daar niet aan zou kunnen voldoen – ze versleutelen de data zodanig dat ze er zelf ook niet meer bij kunnen. En als cloudservice kan je natuurlijk ook een lokale NAS oprichten. Ik ben zelf niet zo van de social media, maar Treema (Zwitsers), Olvid (Frans) en Element (Brits) zijn Europese social media alternatieven. Bitdefender is een Europees anti-virus product. Android versies van niet-Amerikaanse telefoonleveranciers vallen buiten de Amerikaanse invloedssfeer. Mistral Vibe is het Europese consumenten AI-alternatief. Deepseek is een Chinees-alternatief. En als je een krachtige computer hebt kan je lokaal Ollama of Deepseek via LMStudio installeren. Maar er moet worden toeggeven dat de kwaliteit van dit soort AI-alternatieven ver achterblijft bij Claude Fable 5 of ChatGPT 5.6. Ik geef toe dat er overall over de hele linie een stapje terug gedaan moet worden in vergelijking tot de gebruiksvriendelijkheid van de gelikte Amerikaanse software.

Maar dat zo’n overstap moet gebeuren, daar zijn gelukkig de overheden zich van bewust. Duitse overheden werkten al op SUSE-linux, de Franse Gendarmerie gaat over op Gendbuntu-Linux en andere Franse overheden op verschillende Linux-versies. Ik hoop van harte dat die ontwikkeling ook in Nederland zal gaan plaatsvinden. Want dan volgt het particulier gebruik als vanzelf. En als particuliere gebruiker, zelfs als je niet echt wilt overstappen is het toch verstandig een volwaardig alternatief in te richten zodat je niet onthand bent als de nood op de een of andere manier aan de man komt. En als de nood aan de man komt, dan komt die plotseling, zodat men zich genoodzaakt zal voelen extra te betalen omdat er geen alternatief is om de bedrijfscontinuïteit te garanderen. Nog een reden voor overstap, Linux is veel goedkoper.

Samenvattend: ga als eerste en belangrijkste stap over op Linux om te ontAmerikaniseren. En stap over naar een Europese emailprovider die SPF, DKIM en DMARC (email-veiligheidsprotocollen) ondersteunt en versleuteld opslaat. Ook voor backupmogelijkheden (cloudservices) zijn er goede alternatieven. Blijft over social media en AI. Met social media moet iedereen meewerken en moeten we allemaal overstappen. Overtuig je medegebruikers van de noodzaak. En als Anthtropic nog een paar keer bonje krijgt met de Amerikaanse regering, komen ze misschien wel naar Europa. Hoop doet leven.